‘จิต’ มีสติก็ตั้งขึ้นได้พอเผลอสติก็หายไปผ่องใสก็ได้กลับเศร้าหมองก็ได้ สงบระงับจากการปรุงแต่งเป็นอารมณ์อันเดียวก็ได้ ฟุ้งซ่านก็ได้ อ้าว!ให้จิตมันชิว ๆ นิ่งเย็นตลอดได้ไหมไม่ได้!เพราะจิตอาศัยสติ รักษาศีลจิตก็เป็นสมาธิ เผลอสติไปตามภาพเสียงกลิ่นรสจิตก็คืบคลานไปตามการรับรู้ สมาธิก็หายไป

เพราะจิตมีเหตุเงื่อนไขปัจจัยปรุงแต่งกันมาจิตจึงมีความไม่เที่ยงของมันอยู่ตลอดเป็นของไม่ใช่ตัวตนเพราะขึ้นอยู่กับสิ่งอื่น เห็นตามความเป็นจริงข้อนี้เห็นด้วยปัญญา‘อนัตตา’ เห็นด้วยปัญญา‘อนิจจัง’เห็นด้วยปัญญาในความไม่เที่ยง‘ทุกขัง’จะทำให้ความไม่รู้ คือ อวิชชา ว่าจิตมันเป็นของมันอย่างนี้ตลอดกาลช้านานเข้าใจแบบนี้แล้ววิชชาเกิดอวิชชามันจะดับไปได้

Time index

[01:46]ปฏิบัติภาวนา| สีลานุสสติ

[06:14]เข้าใจทำ|เริ่มจากตั้งสติจิตอยู่ตรงไหน

[14:01]ระงับการปรุงแต่งของจิตจึงเห็นจิต

[31:15]รักษาจิตได้ด้วยการสร้างเหตุปัจจัย

[37:37]ปัญญาเกิดเพราะเห็นความไม่เที่ยง

[48:39]อนิจจังทุกขังอนัตตาดับอวิชชาได้


ฟัง “แยกความคิด วางแม้จิต” ออกอากาศทาง FM92.5 เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2564

ฟัง “พิจารณา ‘ปัจจัย’ เมื่อไม่สะดุ้ง จิตย่อมร่าเริง” ออกอากาศทาง FM92.5 เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2563