ปฏิปทา หมายถึง ระบบแห่งการปฏิบัติอันประกอบด้วยกระบวนการ ขั้นตอน ทางดำเนิน ข้อปฏิบัติ และแนวทางปฏิบัติ สำหรับธรรมชาติของจิตที่แตกต่างกันซึ่งมุ่งเน้นไปที่ความกล้าหรือความเบาบางของราคะ โทสะ โมหะที่เกิดขึ้นในจิต สามารถปฏิบัติได้หลากหลายวิธีอาจจะเป็นการเจริญสมาธิ การพิจารณาอสุภะ เป็นต้น

ทั้งนี้ปฏิปทาจะทำให้เกิดการบรรลุธรรมได้เร็วหรือช้านั้น ขึ้นอยู่กับการมีอินทรีย์ห้า (ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ และปัญญา) ที่อ่อนหรือแก่กล้า

อย่างไรก็ตาม การปฏิบัติธรรมด้วยปฏิปทาที่แตกต่างกันย่อมมุ่งเน้นเพื่อให้เกิดเป็นปัญญา มองเห็นทุกข์ มองเห็นความไม่เที่ยง เห็นความเป็นของที่เป็นปฏิกูล ไม่น่ายินดี ไม่เป็นสาระแก่นสาร สามารถเห็นตามความเป็นจริง และบรรลุธรรมได้ในที่สุด

Time index

[00:52]เจริญภาวนา : อานาปานสติ

[15:02]ระบบแห่งการปฏิบัติทั้ง 2 ทาง

[15:29] มี ราคะ โทสะ โมหะ กล้า

[25:38]อนุสัยเกิดไม่ได้ยังไง

[29:23]ทุกขาปฏิปทา

[32:12]จุดที่น่าสังเกตในเรื่องนี้

[44:57]วิธีเห็นไตรลักษณ์ในทุกขาปฏิปทา

[57:18] ย้อนกลับมาเห็นตามความเป็นจริง


อ่าน "ปฏิปทาวรรคที่ 2" พระไตรปิฎก เล่มที่ 21 พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ 13 อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต

อ่าน "ปฏิปทา 4" พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม

ฟัง "ปฏิปทา 4 แบบ และ วิธีดูสมณะ" ออกอากาศทาง FM92.5 ในวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2556

ฟัง "สากัจฉาธรรม-ต่างกันแค่ปฏิปทา" ออกอากาศทาง FM92.5 ในวันเสาร์ที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2558

ฟัง "ธรรมสากัจฉา-ต่างที่ปฏิปทาแต่จุดหมายเดียว" ออกอากาศทาง FM92.5 ในวันที่ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2559