หมวดธรรม4ข้อนี้มาในมหาปรินิพพานสูตรและมีเก็บรวบรวมไว้อีกเล่มในอังคุตตรนิกายหมวดจตุกกนิบาตคือหมวดธรรม4ข้อที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ก่อนปรินิพพาน 4ข้อแรกคือมหาปเทส4เป็นวิธีการอ้างอิงในคำสอนของพระพุทธเจ้าก่อนที่จะรับรองหรือชื่นชมหรือคัดค้านเมื่อมีบุคคลหรือกลุ่มคนใดกล่าวว่า “นี้เป็นธรรมนี้เป็นวินัยนี้เป็นคำสอนของพระศาสดา”ท่านตรัสไว้หลังจากปลงอายุสังขารแล้ว4ข้อที่2คือสังเวชนียสถาน 4ตรัสไว้หลังจากประทับสีหไสยาสน์ระหว่างต้นสาละคู่กำหนดตั้งจิตไว้ว่าจะไม่ลุกขึ้นอีกที่เมื่อใครก็ตามที่มีศรัทธาควรมาดูมาเห็นให้เกิดความสังเวชเกิดจิตเลื่อมใสมีความปลื้มใจเกิดความร้อนใจที่จะกระทำความดีมาตามทางมรรค8ให้ได้เมื่อตายไปก็จะเกิดในสุคติโลกสวรรค์ได้4ข้อสุดท้ายคือถูปารหบุคคล4คือบุคคลที่ควรสร้างสถูปถวายและถ้ามีจิตเลื่อมใสสักการะในบุคคลเหล่านั้นแล้วจะสามารถทำให้จิตตั้งอยู่ในกุศลธรรม เมื่อตายไปจะไปเกิดในสุคติโลกสวรรค์ซึ่งมีการอธิบายเพิ่มเติมว่าถ้าจะให้เกิดผลแบบนี้จะบูชาคนประเภทไหนได้อีกและอย่างไรจึงจะหลุดพ้นได้ดังนั้นการศึกษาในธรรมวินัยนี้ มีรายละเอียดหลายอย่างพระพุทธเจ้าเป็นผู้ที่มีความรอบคอบทั้งในบทพยัญชนะทั้งโดยอรรถ เวลาเราศึกษาทำความเข้าใจจะต้องโดยละเอียดรอบคอบไม่หล่ะหลวม ก็จะสามารถทำความลึกซึ้งในร่มโพธิบทคำสอนของพระพุทธเจ้าได้

Time Index

[00:50]เริ่มปฏิบัติด้วยการเจริญพุทธานุสติ

[04:15]เริ่มใต้ร่มธรรมเป็นของสูงหมายถึงจะทำให้จิตใจของเราสูงส่งขึ้นได้

[05:56]หมวดธรรม4ข้อที่พระพุทธเจ้าท่านตรัสไว้ก่อนปรินิพพานมี3ชุดคือมหาปเทส4 ,สังเวชนียสถาน4 ,ถูปารหบุคคล4

[07:41]มหาปเทส4 ว่าด้วยข้ออ้างที่สำคัญ คือ วิธีการอ้างอิงถึงหลักคำสอนของพระพุทธเจ้าว่าคำกล่าวที่เราได้ยินได้ฟังมาเป็นธรรมเป็นวินัยที่พระพุทธเจ้าท่านตรัสไว้ใช่หรือไม่แต่ไม่ใช่วิธีการตรวจสอบ

[10:31]หลักการคือให้กำหนดเนื้อความนั้นให้ดีอย่าเพิ่งรับรองว่าพูดถูกจริงอย่าเพิ่งคัดค้านให้นำไปสอบสวนในสูตรนำไปเทียบดูในวินัยถ้าลงกันได้ก็ทรงจำเอาไว้รับมาด้วยดีชื่นชมแต่ถ้าลงกันไม่ได้ก็พึงละทิ้งคำเหล่านั้นเสีย|สมมติว่าตัวเราเองจะพูดต่อไปจะต้องอ้างจากสูตรจากวินัย

[16:48]แจกออกเป็น4นัยยะ|นัยยะ1ยกเอาพระพุทธเจ้าขึ้นอ้าง ว่าฟังมาต่อหน้าพระพักตร์

[18:24]นัยยะ2 ยกเอาหมู่สงฆ์มีเถระเป็นหัวหน้า กล่าวอ้างถึงในตำราคัมภีร์

[21:59 ]นัยยะ3 ยกเอาคณะเถระเป็นพหูสูตกล่าวอ้างถึงในตำราคัมภีร์

[23:53]นัยยะ4 ยกเอาเถระรูปหนึ่ง เป็นพหูสูตกล่าวอ้างถึงในตำราคัมภีร์

[24:58] การฟังด้วยดีหรือฟังไม่ดีทำให้ความหมายเปลี่ยนแปลงไปอย่างอื่น|วิธีการอ้างอิงนี้จะช่วยให้ไม่หลงออกนอกคำสอนเลย

[30:29]การอ้างอิงในสูตร/วินัยต้องเข้าถึงความไม่มีราคะโทสะโมหะเป็นจุดที่สำคัญที่ท่านบอกไว้กับชาวกาลามะ

[35:12]สังเวชนียสถาน4 |ที่มาพระอานนท์ถามพระพุทธเจ้า

[38:35]ความน่าเจริญใจสังเวชศรัทธา

[42:25]เรื่องสถานที่ไม่ใช่สำคัญที่สุดที่สำคัญคือศรัทธา |ตอบโจทย์พระอานนท์|คำสอนของพระพุทธเจ้าไม่ได้ยึดสถานที่และตัวบุคคลแต่หลักการคือพระรัตนตรัย

[46:26]ถูปารหบุคคล4บุคคลที่ควรสร้างสถูปถวาย|ที่มาการจัดการพระสรีระของพระพุทธเจ้าแล้วทำสถูป

[49:07]อธิบายนัยยะต่างๆรวม4ประเภท

[52:17] ถ้ามีจิตเลื่อมใสทำความเคารพสักการะในบุคคล 4ประเภทนี้แล้วจะสามารถทำให้จิตตั้งอยู่ในกุศลธรรมตายไปจะไปเกิดในสุคติโลกสวรรค์ถ้าจะให้เกิดผลแบบนี้จะบูชาคนประเภทไหนได้บ้างแจกแจงออกเพิ่มเติมเช่นพ่อแม่/อารกะศาสดา

[55:51]สรุป


อ่าน “มหาปรินิพพานสูตร” พระไตรปิฎกเล่มที่ ๑๐ พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ ๒(ฉบับมหาจุฬา) ทีฆนิกาย มหาวรรค ข้อที่ ๑๘๗,๒๐๒-๒๐๖

ฟัง “ มหาบุรษ 32, มหาสุบิน 5, ถูปารหบุคคล 4” ออกอากาศ เมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2562

ฟัง “ สี่สังเวชนียสถาน” ออกอากาศ ทาง FM 92.5 เมื่อวันที่ 11 มีนาคม พ.ศ. 2561

ฟัง “สังเวชนียสถาน 4 ตำบล” ออกอากาศ วันที่ 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2557