บทปะฏิสังขาโยว่าด้วยการพิจารณาปัจจัย4เป็นบทที่พระภิกษุสงฆ์จะต้องใคร่ครวญอยู่เป็นประจำรวมถึงนักปฏิบัติที่มีการปฏิบัติอย่างเป็นประจำแล้วเป็นการพิจารณาโดยแยบคายในเรื่องของปัจจัย4แบ่งเป็น2ส่วนคือก่อนบริโภค อยู่ในส่วน ทำวัตรเช้าหลังบริโภค อยู่ในส่วน ทำวัตรเย็นซึ่งทั้งก่อนและหลังจะมีเนื้อหาเหมือนกันในที่นี้แนะนำให้เพิ่มการพิจารณา ในระหว่างบริโภคนั้นด้วยซึ่งจะดีมากจะช่วยให้เราบริโภคปัจจัย4ด้วยความระมัดระวังไม่สุดโต่งไปข้างใดข้างหนึ่งแต่จะพิจารณาโดยแยบคายอยู่บนทางสายกลางตามความเหมาะสมตามกาละเทศะ ไม่ได้เป็นไปเพื่อการยึดถือแต่เป็นไปเพื่อการอนุเคราะห์แก่การประพฤติพรหมจรรย์จึงต้องมีการพิจารณาทั้งก่อนระหว่างและหลังบริโภคจะช่วยฝึกจิตของเราให้มีภูมิต้านทานมีสติสัมปชัญญะเราจะไม่เพลิดเพลินลุ่มหลงไปในสิ่งเหล่านี้ให้เราอยู่เหนือการควบคุมของสิ่งเหล่านี้ได้

Time Index

[00:14]เริ่มปฏิบัติด้วยจาคานุสติ

[09:14]เกริ่นใต้ร่มการอธิบายหัวข้อแม่บทบต่างๆให้สามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้

[11:29] หัวข้อการพิจารณาปัจจัย4 |บทสวด ตังขะณิกะปัจจะเวกขะณะวิธี หรือ ปะฏิสังขาโย

[16:08]การพิจารณาเครื่องนุ่งห่ม โดยแยบคาย(โยนิโส) / ตามความเหมาะสมทางกาย/พิจารณาในใจไม่เพลิดเพลินลุ่มหลง

[20:08]ไม่สุดโต่ง2ด้านถ้าเกินไปจะสุดโต่ง2ด้าน/ เพื่อป้องกันความละอาย

[24:32]การพิจารณาเรื่องอาหารโดยแยบคาย(โยนิโส) / ไม่เป็นไปเพื่อความเพลิดเพลินสนุกสนาน / ความไม่เป็นสัปปายะของสถานที่เช่นโรงสุราหรืองานเลี้ยงบางอย่าง

[30:17]ไม่บริโภคเพื่อเมามันเกิดพลังทางกายและเพลินในชีวิต/บริโภคเพื่อระงับเวทนาเหมือนกินเนื้อบุตร

[35:23]ไม่ใช่เพื่อประดับตกแต่งแต่เพื่อให้กายนี้ตั้งอยู่ได้และ เพื่ออนุเคราะห์แก่การประพฤติพรหมจรรย์

[40:34] จุดประสงค์เพื่อระงับเวทนาเก่าและป้องกันเวทนาใหม่ /ระงับโรค(เวทนาเก่า)ด้วย/เวทนาเก่าประเภทอาหารถูกปาก

[43:34]เทคนิครับประทานอาหารให้ไม่หิวตอนบ่าย / หลักการคือเคี้ยวให้ละเอียดเคี้ยวให้จำนวนครั้งมากๆ

[48:00]การพิจารณาที่อยู่อาศัย โดยแยบคาย(โยนิโส) ให้สามารถที่จะอยู่เงียบๆหลีกเร้น ภาวนาได้ การพิจารณาโดยแยบคายจิตใจเราจะนุ่มนวลได้

[52:21]การพิจารณายารักษาโรค โดยแยบคาย(โยนิโส)เพื่อที่จะบำบัดทุกขเวทนาที่เกิดขึ้นมีอาพาธต่างๆเป็นมูล การพิจารณาเภสัชก่อนบริโภค จะช่วยให้ลดการยึดติดในประเด็นต่างๆได้

[54:49]สรุปในเรื่องการพิจารณาปัจจัย4ที่เน้นย้ำคือต้องทั้งก่อนคือทำวัตรเช้า ระหว่างคือก่อนบริโภค อุปโภค และหลัง คือ ทำวัตรเย็น ก่อนนอน