“…มีความเพียรเครื่องเผากิเลสมีสัมปชัญญะมีสติถอนความพอใจและความไม่พอใจในโลกออกเสียได้” ข้อความนี้มาใน “มหาสติปัฏฐานสูตร” ที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสกับชาวกุรุซึ่งเป็นข้อความส่วนที่ซ้ำของแต่ละหัวข้อท่านแยกเป็นข้อ ๆ คือกาย เวทนาจิตธรรมซึ่งเป็นฐานธรรมชาติที่เป็นเหตุให้เกิดสติเท่านั้นส่วนข้อความที่ซ้ำนั้นมีความสำคัญมากกว่าจึงยกมาอธิบายเพื่อให้เกิดความเข้าใจในความหมายของ“สัมมาสติ” ตามความหมายที่พระพุทธเจ้าท่านบัญญัติซึ่งหมายถึงความระลึกได้ที่เมื่อเราระลึกขึ้นมาแล้ว ไม่ได้มีกิเลสเกิดขึ้นแต่กลับมีปัญญาปัญญาในการถอนความพอใจ และ ความไม่พอใจในเรื่องนั้น ๆ ได้

Time Index

[01:07]เริ่มปฏิบัติด้วยการตั้งสติไว้กับลมตั้งจิตไว้ด้วยกับเมตตาพรหมวิหาร

[11:57]เกริ่นใต้ร่มสัมมาวายามะสัมมาสติสัมมาสมาธิ3หัวข้อสังเคราะห์รวมกันเรียกว่าสมาธิเป็นเรื่องของจิต

[15:08]สัมมาสติ-ความหมายจากมหาสติปัฏฐานสูตรท่านแจกแจงออกเป็น4 ข้อ เน้นพิจารณาส่วนที่เหมือนกัน

[19:46]สัมมาสติvsมิจฉาสติ |มิจฉาสติคือการระลึกถึงที่มีลักษณะให้กิเลสเกิดขึ้นที่จิตเป็นอกุศลวิตก,สัมมาสติคือการระลึกถึงที่เป็นไปในลักษณะที่เป็นเครื่องเผากิเลสมีปัญญาถอนความพอใจและความไม่พอใจออกได้

[27:36]เพลินvsสติ |ความเพลินกับสติตรงข้ามกันเพลินคือคล้อยตามไปกับอารมณ์ที่มากับผัสสะมีความพอใจหรือไม่พอใจเกิดความเศร้าหมองความเพลินนั้นคืออุปาทาน

[31:28]สติเป็นนายทวาร |สติคือการระลึกได้กับวิญญาณคือการรับรู้ไม่ใช่อย่างเดียวกัน

[34:09]สติจะเป็นลักษณะที่มีการแยกแยะdisassociation /อุปมาอุปไมยเหมือนเวลาดูภาพยนต์ที่เป็นโรงภาพยนต์กลางแจ้งในลักษณะที่เราออกมาดูอยู่ด้านนอก และ การทำงานของนายช่างกลึง

[37:55]กาย/เวทนา/จิต/ธรรมเป็นฐานธรรมชาติที่เป็นเหตุให้เกิดสติ

[41:02] sprectrumของสติที่เราสามารถปรับเสริมได้ |มีสติในอกุศลได้เช่นการเห็นกามฉันทะมีอยู่ในจิตการเห็นนั้นคือ มีสติ

[48:11]สติในชีวิตประจำวันดังนั้น ถ้าเผลอสติไปต้องกลับมาตั้งสติให้ได้อย่าให้เกิดGuilty conscious (รู้สึกผิดไปแล้ว)

[50:23]อนุสติ10คือเครื่องมือที่ทำให้เกิดสติ

[53:08]สติเป็นผาลซึ่งสำคัญมากกับการทำนา |การทำให้ วิมุตติ คือ ความพ้นให้เกิดขึ้น

[57:34]จะถอนความพอใจได้ด้วยการเห็นเป็นของ ปฏิกูล/จะถอนความไม่พอใจได้ด้วย เมตตา

[58:56]สรุป“สติ” เป็นทักษะจึงต้องฝึกทำอยู่เป็นประจำ


อ่าน “มหาสติปัฏฐานสูตร” พระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๐ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒ ทีฆนิกาย มหาวรรค