รายการธรรมะรับอรุณได้รวบรวมสรุปธรรมะบรรยายและธรรมะสากัจฉาของพระอาจารย์มหาไพบูลย์ อภิปุณฺโณ ตลอดปี 2562 เพื่อมอบเป็นของขวัญปีใหม่แก่ผู้ฟังทุกท่าน ซึ่งสามารถดาวน์โหลดได้โดยตรงจากทาง website ที่ www.donhaisok.co หรือสามารถรับเป็นแบบ SD CARD โดยมีกติกาการรับดังนี้

เตรียมซองจดหมายขนาดปกติ (หรือซอง A) จำนวน 1 ซอง

ติดแสตมป์ 5 บาท บนซองจดหมายขนาดปกติ (ซอง A)

จ่าหน้าที่ซองจดหมายขนาดปกติ (ซอง A) นี้ถึงตัวท่านเอง

นำซองจดหมายขนาดปกติ (ซอง A) นี้พับใส่ในซองธรรมดา (หรือซอง B) อีกซองหนึ่ง

ติดแสตมป์ 3 บาทบนซองธรรมดา (ซอง B) นี้

จ่าหน้าซองธรรมดานี้ (ซอง B) ไปที่

สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย

ถ.วิภาวดีรังสิต  เขตดินแดง

กรุงเทพมหานคร 10400

จิตใจของโพธิสัตว์หมายถึง จิตใจแบบเต็มเปี่ยม ใหญ่หลวงและกว้างขวาง ให้ของที่ดีและให้มากเกินกว่าที่ขอโดยไม่มีความเสียดาย อีกทั้งให้ด้วยความนอบน้อมด้วย

การให้ในสิ่งที่ตนรักเพื่อสิ่งที่ตนรักคือ "โพธิญาณ" ซึ่งสามารถช่วยคนได้มาก ทำความดีได้สูง เป็นการเอาความดีที่ตนมีอยู่สละออกเพื่อให้เกิดความดียิ่งกว่า ทำให้จิตใจสูงขึ้นและบุญเกิดขึ้นทันที

คำถาม (1) : ควรหรือไม่ที่จะแนะนำให้โสดาบันตั้งความปรารถนาว่า ชาติต่อไปที่เหลือไม่เกิน 7 ชาติ ขอได้เกิดเป็นมนุษย์ทั้ง 7 ชาติ เนื่องจากโสดาบันจะไปเกิดอีกไม่เกิน 7 ชาติก็จะไปถึงนิพพาน หรือในกรณีไปเกิดเป็นมนุษย์ อีก 7 ชาติ ชาติหนึ่งของมนุษย์อายุไม่เกิน 100 ปี ก็จะไม่เกิน 700 ปีก็ไปถึงนิพพาน หรือในกรณีไปเกิดเป็นเทวดาอีก 7 ชาติ ชาติหนึ่งของเทวดายาวมากเป็นหมื่นปี เป็นแสนปี ดังนั้นอีกเป็นหลายหมื่นปี หลายแสนปีกว่าจะไปถึงนิพพาน ซึ่งทางลัดสั้นที่จะไปถึงนิพพานก็คือ การไปเกิดเป็นมนุษย์ทั้ง 7 ชาติที่เหลือ

เมื่อ 2,600 กว่าปีในสมัยพุทธกาล กรณีท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐีท่านได้บรรลุโสดาบัน เมื่อท่านตายชาติต่อไปท่านได้เกิดเป็นเทวดา ชาติหนึ่งของเทวดายาวมากเป็นหมื่นปีขึ้นไป ดังนั้นเมื่อเวลาผ่านไป 2,600 กว่าปีมาถึงในปัจจุบันนี้ ท่านก็ยังเป็นเทวดาอยู่ ยังไปไม่ถึงนิพพาน แต่ถ้าเมื่อ 2,600 กว่าปีในสมัยพุทธกาล มีใครสักคนหนึ่งไปแนะให้ท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐีตั้งความปรารถนาว่า ชาติต่อไปที่เหลือไม่เกิน 7 ชาติ ขอให้ได้เกิดเป็นมนุษย์ทั้ง 7 ชาติ ดังนั้นเมื่อเวลาผ่านไปอีก 700 ปี ท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐีก็ไปถึงนิพพานแล้ว แทนที่ท่านยังคงเป็นเทวดาในปัจจุบันนี้ ชาติก่อนที่จะเป็นท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี  ท่านได้ตั้งความปรารถนาว่าจะเป็นอุบาสกผู้เลิศในการให้ทานไว้ในสมัยพระพุทธเจ้าปทุมุตตระ ในชาติล่าสุดท่านก็ได้เป็นท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี ผู้เป็นอุบาสกที่เป็นผู้เลิศในการให้ทานตามที่ได้ตั้งความปรารถนา  ดังนั้นการที่ท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐีตั้งความปรารถนาว่าชาติต่อไปขอเกิดเป็นมนุษย์ก็น่าจะทำได้

คำตอบ (1) : เงื่อนไขสำคัญที่ควรนำมาพิจารณาคือ

เวลา กับ ความสุขหรือความทุกข์ อาจจะมีความสัมพันธ์ที่แปรผกผันต่อกันก็ได้เมื่ออยู่ในภพที่ต่างกัน  เช่น ภพเทวดาจะมีสุขมาก แต่ทุกข์น้อยกว่าภพมนุษย์ ดังนั้นการอยู่ในภพเทวดาด้วยระยะเวลาที่ยาวกว่าก็จะสุขมากกว่าด้วย

การตั้งความปรารถนามีความเป็นไปได้ แต่ควรไต่ระดับความก้าวหน้าการเป็นอริยะบุคคล(Upgrade) ของตนเองให้ดีขึ้นกว่าเดิมด้วย

ระดับการตั้งความปรารถนาที่ทำความดีเพื่อลดทุกข์ให้เร็วที่สุด ด้วยการสร้างบารมีหรือบำเพ็ญบารมีด้วยการปฏิบัติตามหลักอริยมรรคมีองค์แปด ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ระดับดังนี้

อนุพุทโธ คือ ผู้ที่รู้ได้โดยต้องมีผู้บอกสอน หรือการตรัสรู้ตามพระพุทธเจ้า

ปัจเจกพุทโธ คือ ผู้ที่รู้ได้ด้วยตนเอง

สัมมาสัมพุทโธ คือ ผู้ที่รู้ได้ด้วยตนเองและสามารถบอกสอนผู้อื่นได้ด้วย

การสร้างบารมีหรือบำเพ็ญบารมีเพื่อให้บรรลุธรรมในแต่ละขั้นนั้น จะต้องประกอบด้วยความบริสุทธิ์และความบริบูรณ์ของมรรค กล่าวคือจะต้องมีการปฏิบัติที่ถูกต้อง(ความบริสุทธิ์) และการปฏิบัติด้วยความเพียรที่เข้มข้นและเหมาะสม(ความบริบูรณ์) ในความเป็นพุทโธนั้นๆ เพื่อสะสมความดีในรูปแบบต่างๆที่เป็นบารมี เพื่อให้เกิดการสร้างกุศลธรรมที่เพิ่มขึ้นและทำให้อกุศลธรรมลดลง

คำถาม (2) : คำกล่าวที่ว่า "ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว" ได้ดีหมายถึงอะไร ซึ่งผู้ถามเข้าใจว่า "ได้ดี" ไม่ได้หมายถึง ได้ลาภ ได้ยศ ได้สรรเสริญ คนทำความดีบางคนก็ไม่ได้ร่ำรวย ไม่ได้มียศตำแหน่งสูง ไม่ได้รับเสียงสรรเสริญ และยังถูกด่าประนามก็มี ซึ่งคนทำความชั่วบางคนก็ร่ำรวยมากขึ้นเรื่อยๆ มียศตำแหน่งสูงขึ้นตลอด ได้รับเสียงสรรเสริญเยินยอก็มี เพราะฉะนั้นผู้ถามเข้าใจว่า "ได้ดี" หมายถึง กุศลกรรมเพิ่มแต่กิเลสลดลง ใช่หรือไม่

คำตอบ (2) : ตามคำสอนของพระพุทธเจ้า พระองค์หมายเอามรรคแปด ไม่ใช่ขันธ์ห้า ดังนั้นเราจึงต้องแยกแยะให้ถูกต้องระหว่าง "กุศลหรืออกุศล"(ซึ่งจัดอยู่ในมรรค) แต่ "สุขเวทนาหรือทุกขเวทนา"(ซึ่งจัดอยู่ในทุกข์) กล่าวคือ ไม่ว่าจะเกิดสุขเวทนาหรือทุกขเวทนาก็ตามแล้ว เราไม่ลุ่มหลงเพลิดเพลิน แต่มีความอดทน มองเห็นความไม่เที่ยง เกิดอุเบกขา ถือว่าความดีและบุญเกิดขึ้นแล้ว เราได้สร้างกุศลกรรมให้เพิ่มขึ้นด้วย

คำถาม (3) : การชักจูงให้คนทำความดี ในบางครั้งควรหรือไม่ที่ใช้ความอยากแบบตัณหาในการชักจูงให้ทำความดี เช่น ทำความดีแล้วจะได้เงินหรือได้รางวัล ผู้ถามเข้าใจว่าความอยากได้เงิน ได้รางวัลคือ ความอยากแบบตัณหา กรณีลูกชายของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี ท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐีได้ชักจูงให้ลูกชายทำความดีโดยการจ้าง(ให้เงิน) ท่านได้ชักจูงให้ลูกชายไปฟังธรรมจากพระพุทธเจ้าแล้วลูกชายต้องจำธรรมให้ได้  จากนั้นกลับมาเล่าให้ท่านฟังจึงจะได้ค่าจ้าง เมื่อลูกชายได้ฟังธรรมจากพระพุทธเจ้าก็ได้บรรลุโสดาบัน การชักจูงให้ไปฟังธรรมแล้วจะได้ค่าจ้าง ผู้ถามเข้าใจว่าคือการใช้ตัณหา(ความอยากได้เงิน) ในการชักจูงให้ทำความดี ถ้าไม่ใช้ตัณหาก็ปล่อยให้มีความอยากที่ทำความดีเพื่อความดีเกิดขึ้นเอง คือมีฉันทะในการทำความดี

คำตอบ (3) : อาจจะมีความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนระหว่างเรื่องของความอยากกับความเพียร เพราะการปฏิบัติตามมรรคเพื่อละตัณหา ซึ่งทำให้ทุกข์ลดลงแน่นอน

"การเจริญฉันทะเพื่อละฉันทะ" ธรรมทั้งหลายมีฉันทะเป็นมูลราก ดังนั้นต้องมีการตั้งฉันทะไว้ให้ถูก เพื่อให้ละตัณหา ทุกข์ลดลง แต่มรรคเพิ่มขึ้น เป็นไปเพื่อความรู้ยิ่ง ความรู้พร้อม ความดับเย็นคือเข้าสู่กระแสพระนิพพานในที่สุด

Time index

[01:12] แนะนำช่องทางเพิ่มเติมในการรับฟังธรรมะและติดต่อกับรายการธรรมะรับอรุณทาง website ที่ www.donhaisok.co และทางโทรศัพท์มือถือ โดยการใช้ Podcast Application (มีทั้ง Apple Podcast สำหรับ IOS และ Google Podcast สำหรับ Android) โดยค้นหาจากคำว่า “ดอนหายโศก” ได้เช่นกัน

[02:44] การแจกสื่อธรรมะในรูปแบบ SD card

[03:44] กำหนดการจัดรายการสดทั้งภาพและเสียงที่ สวท. โดยจะมีการออกอากาศในวันที่ 25 - 26 มกราคม 2563 (เวลา 5:00 น. - 6:00 น.) ซึ่งจะมีการแจกสื่อธรรมะต่างๆผ่านทางรายการด้วยเช่นกัน

[06:36] โสดาบันควรตั้งความปรารถนาในการเกิดเป็นมนุษย์เท่านั้น ถูกต้องหรือไม่

[09:50] เงื่อนไขสำคัญที่ควรนำมาพิจารณาและการตั้งความปรารถนาในการเกิด

[23:34] ความบริสุทธิ์และความบริบูรณ์ของมรรคเพื่อบรรลุธรรม

[40:17] อะไรคือดีหรือชั่ว ในคำว่า "ได้ดี (ได้ชั่ว)"

[41:24] ต้องแยกแยะให้ถูกต้องระหว่าง กุศลหรืออกุศล(ซึ่งจัดอยู่ในมรรค) แต่ สุขเวทนาหรือทุกขเวทนา(ซึ่งจัดอยู่ในทุกข์)

[47:54] การชักจูงให้คนทำดีด้วยตัณหา ควรหรือไม่

[51:39] "ธรรมทั้งหลายมีฉันทะเป็นมูลราก" ดังนั้นต้องมีการตั้งฉันทะไว้ให้ถูกต้อง