รายการธรรมะรับอรุณได้รวบรวมสรุปธรรมะบรรยายและธรรมะสากัจฉาของพระอาจารย์มหาไพบูลย์ อภิปุณฺโณ ตลอดปี 2562 เพื่อมอบเป็นของขวัญปีใหม่แก่ผู้ฟังทุกท่าน ซึ่งสามารถดาวน์โหลดได้โดยตรงจากทาง website ที่ www.donhaisok.co หรือสามารถรับเป็นแบบ SD CARD โดยมีกติกาการรับดังนี้

เตรียมซองจดหมายขนาดปกติ (หรือซอง A) จำนวน 1 ซอง

ติดแสตมป์ 5 บาท บนซองจดหมายขนาดปกติ (ซอง A)

จ่าหน้าที่ซองจดหมายขนาดปกติ (ซอง A) นี้ถึงตัวท่านเอง

นำซองจดหมายขนาดปกติ (ซอง A) นี้พับใส่ในซองธรรมดา (หรือซอง B) อีกซองหนึ่ง

ติดแสตมป์ 3 บาทบนซองธรรมดา (ซอง B) นี้

จ่าหน้าซองธรรมดานี้ (ซอง B) ไปที่

สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย

ถ.วิภาวดีรังสิต  เขตดินแดง

กรุงเทพมหานคร 10400

 

“เพราะสิ่งนี้มี สิ่งนี้จึงมี เพราะความเกิดขึ้นแห่งสิ่งนี้ สิ่งนี้จึงเกิดขึ้น เมื่อสิ่งนี้ไม่มี สิ่งนี้ย่อมไม่มี เพราะความดับไปแห่งสิ่งนี้ สิ่งนี้จึงดับไป”

ไม่ว่าจะสุขที่เจอหรือทุกข์ที่เจอต่างก็เป็นทุกข์เช่นเดียวกัน คนที่เจอสุขแล้วไม่เจอทุกข์ แล้วเพลินไปในการเกิด ไม่เข้าใจให้ดีและถูกต้อง ยิ่งจะเป็นโทษมากขึ้นอีก ในทางตรงข้าม หากผู้ใดพบเจอแต่ทุกข์มากกว่าสุขแล้วทำความเข้าใจด้วยปัญญาอันแจ่มแจ้งชัดเจน จะสามารถระงับทุกข์ที่เนื่องจากการเกิดนั้นได้อย่างถูกต้อง ซึ่งเราสามารถทำความดับไม่เหลือของการเกิดให้มีได้ โดยการทำความเข้าใจและนำไปปฏิบัติตามหลักอริยมรรคมีองค์แปด

ปฏิจจสมุปบาท อธิบายเกี่ยวกับการเกิดขึ้นพร้อมแห่งธรรมทั้งหลายเพราะอาศัยกันและกัน การที่สิ่งทั้งหลายอาศัยกันและกันจึงเกิดมีขึ้น จากตัวแม่บทที่กล่าวถึงการเกิดขึ้นของปฏิจจสมุปบาทเมื่ออธิบายตามหลักไวยากรณ์ของภาษาบาลีแล้ว หมายถึงว่าแต่ละคู่สามารถจบในตัวได้เลย โดยที่ไม่จำเป็นต้องเกิดขึ้นตามลำดับต่อเนื่อง เช่น ทุกข์เกิดขึ้นเพราะมีปัจจัย 12 เรื่อง (11 คู่ 12 อาการ) เกิดขึ้นสืบเนื่องกันมาเป็นคู่ๆดังนี้ คือ

เพราะอวิชชา(ความไม่รู้ในอริยสัจสี่)เป็นปัจจัย สังขาร(การปรุงแต่งทางกาย วาจา และใจ)จึงมี

หากปฏิบัติตามอริยมรรคมีองค์แปดจะทำให้อวิชชาดับ และสังขารก็จะดับตามไปด้วย

เพราะสังขารเป็นปัจจัย วิญญาณ(การรับรู้ทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ)จึงมี

เพราะวิญญาณเป็นปัจจัย นามรูปจึงมี

นาม ประกอบด้วย เวทนา สัญญา เจตนา ผัสสะ มนสิการ

รูป ประกอบด้วย ธาตุทั้งสี่

เพราะนามรูปเป็นปัจจัย สฬายตนะจึงมี

สฬายตนะ ประกอบด้วย

อายตนะภายใน ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ

อายตนะภายนอก ได้แก่ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ และธรรมารมณ์

เพราะสฬายตนะเป็นปัจจัย ผัสสะจึงมี

ผัสสะเป็นการประจวบพร้อมกันหรือการกระทบกันของวิญญาณ นามรูป และสฬายตนะ จึงทำให้มีการปรุงแต่งที่เรียกว่าสังขาร และไปรับรู้นามรูป ซึ่งเกิดขึ้นได้เพราะมีอวิชชาครอบคลุมไว้ และทำให้เกิดผัสสะขึ้นมาได้

เพราะผัสสะเป็นปัจจัย เวทนา(ความรู้สึก)จึงมี

สุขเวทนา

ทุกขเวทนา

อทุกขมสุข

เวทนาทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ

สุข ทุกข์ โสมนัส โทมนัส และอุเบกขา

เพราะเวทนาเป็นปัจจัย ตัณหา(ความทะยานอยาก)จึงมี

กามตัณหา คือ ความทะยานอยากในกาม

ภวตัณหา คือ ความทะยานอยากในความมีความเป็น

วิภวตัณหา คือ ความทะยานอยากในความไม่มีไม่เป็น

เพราะตัณหาเป็นปัจจัย อุปทาน(ความยึดถือ)จึงมี

กามุปาทาน คือ ยึดติดในกาม

ทิฏฐุปาทาน คือ ยึดถือในทิฏฐิ

สีลัพพัตตุปาทาน คือ ยึดถือในศีลวัตรหรือการปฏิบัติที่งมงาย

อัตตวาทุปาทาน คือ ยึดมั่นในตัวเอง ของตัวเอง

เพราะอุปาทานเป็นปัจจัย ภพ(สภาวะ)จึงมี

กามภพ คือ การยึดถือในลักษณะกาม

รูปภพหรืออรูปภพ คือ การยึดถือที่ไม่เกี่ยวข้องด้วยกาม

เพราะภพเป็นปัจจัย ชาติ(การเกิด)จึงมี

เพราะชาติเป็นปัจจัย ชรามรณะ(ความแก่ ความตาย ความโศก ความร่ำไรรำพัน ความทุกข์กาย ความทุกข์ใจ และความคับแค้นใจทั้งหลาย)จึงมี

Time index

[01:46] แจกสื่อธรรมะเพื่อมอบเป็นของขวัญปีใหม่แก่ผู้ฟังทุกท่าน

[08:44] เราเกิดมาทำไม และทำไมต้องเกิด

[17:31] "เราเกิดมาทำไม" ทุกคนต้องหาคำตอบให้กับตนเอง เพราะเกี่ยวเนื่องกับการดำเนินชีวิตและการยังชีพในแต่ละคนนั่นเอง

[19:02] "ทำไมต้องเกิด" เพราะเกี่ยวเนื่องด้วยปฏิจจสมุปบาท กล่าวคือธรรมที่อาศัยกันและกันแล้วจึงเกิดขึ้น

[27:22] ทำความดับไม่ให้เหลือของการเกิดได้ โดยการปฏิบัติตามหลักอริยมรรคมีองค์แปด

[29:39] ประเทศไทยเป็นเมืองพุทธ แต่ทำไมมีคนทำผิดศีลธรรมกันมากมาย พระสงฆ์จะมีส่วนช่วยสังคมในเรื่องนี้อย่างไรบ้าง

[32:21] อ้างอิงจาก "สุริยสูตร" และ “อัคคัญญสูตร” พระสูตรว่าด้วยการกำเนิดจักรวาล โลก มนุษย์ และสิ่งต่างๆ

[42:19] สิ่งที่สำคัญคือ ควรทุ่มเทปฏิบัติตามหลักคำสอนของพระพุทธเจ้าที่เป็น "สวากขตธรรม" และอย่าให้ความดีมาสุดจบที่ตัวเราด้วยการเป็นเครื่องมือของมาร (ผู้ล้างผลาญความดี) หรือถูกควบคุมบังคับด้วยกิเลสมาร (ราคะ โทสะ โมหะ)

[49:09] คนที่ทุ่มเทกับการอ่านพระไตรปิฎกมากๆ อาจจะวันละหลายชั่วโมง แต่ไม่ทุ่มเทกับการปฏิบัติภาวนาเลย จัดว่าการอ่านเเบบนี้ไม่มีประโยชน์พอๆ กับการอ่านหนังสือที่ก่อให้เกิดอกุศลธรรมหรือไม่

[51:42] หากเปรียบเทียบการอ่านพระไตรปิฎกมากๆ แล้วยังมีความดีมากกว่ากิจกรรมอื่นที่เนื่องด้วยกาม แต่หากต้องการให้เกิดประโยชน์สูงสุดที่ก่อให้เกิดกุศลธรรมด้วย ควรจะอ่านพระไตรปิฎกด้วยความใส่ใจที่จะทำจิตให้สงบ เข้าใจธรรมในเรื่องที่ทรงจำได้ รู้ซึ้งถึงซึ่งธรรมนั้น สามารถใคร่ครวญธรรม ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ตั้งตนไว้ในธรรมนั้นได้ จนจิตเป็นสมาธิ เห็นความไม่เที่ยง สามารถปล่อยวางได้ในที่สุด