การทำบุญโดยการให้ทานถือเป็นการสละสิ่งของภายนอกออกไป หากจะทำบุญที่สูงขึ้นมาก็ด้วยการรักษาศีลโดยใช้ตัวเราเป็นตัวทำ อย่างไรก็ตาม การใช้จิตใจเราเป็นตัวทำด้วยการมีสัมมาทิฏฐิ มีเมตตาไม่คิดพยาบาท มีความกรุณาไม่คิดเบียดเบียน สละกิเลสออกไป โดยการปฏิบัติธรรม สร้างความดีให้เข้ามาสู่ในใจ ตั้งสติเอาไว้ ทำกำลังสมาธิให้สูงขึ้น ซึ่งถือว่าเป็นบุญที่สูงที่สุด สามารถอยู่เหนือบุญเหนือบาปได้ โดยการดำเนินตามอริยมรรคมีองค์แปดเป็นทางสู่พระนิพพานได้ในที่สุด

ทักขิณาวิภังคสูตร พระสูตรที่ว่าด้วยการให้ทาน กล่าวถึงบุคคลที่ควรรับทานหรือ "ปาฏิปุคคลิก" เป็นทานเจาะจงผู้รับ โดยเรียงลำดับจากเนื้อนาบุญสูงที่สุดไปต่ำที่สุดมีทั้งหมด 14 อย่างดังนี้

ให้ทานในตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า

ให้ทานในพระปัจเจกสัมพุทธเจ้า

ให้ทานในสาวกของตถาคตผู้เป็นพระอรหันต์

ให้ทานในท่านผู้ปฏิบัติเพื่อทำอรหัตผลให้แจ้ง

ให้ทานแก่พระอนาคามี

ให้ทานในท่านผู้ปฏิบัติเพื่อทำอนาคามิผลให้แจ้ง

ให้ทานแก่พระสกิทาคามี

ให้ทานในท่านผู้ปฏิบัติเพื่อทำสกิทาคามิผลให้แจ้ง

ให้ทานในพระโสดาบัน

ให้ทานในท่านผู้ปฏิบัติเพื่อทำโสดาปัตติผลให้แจ้ง

ให้ทานในบุคคลภายนอกพุทธศาสนาผู้ปราศจากความกำหนัดในกาม

ให้ทานในบุคคลผู้มีศีล

ให้ทานในปุถุชนผู้ทุศีล

ให้ทานในสัตว์เดรัจฉาน

ทานใดๆ ที่ให้มีคุณอันพึงหวังได้คือ

ในสัตว์เดรัจฉาน มีคุณถึงร้อย

ในปุถุชนผู้ทุศีล มีคุณถึงพัน

ในปุถุชนผู้มีศีล มีคุณถึงแสน

ในท่านผู้ปราศจากความกำหนัดในกามภายนอกพระพุทธศาสนามีคุณถึงแสนโกฏิ

ในท่านผู้ปฏิบัติเพื่อทำให้แจ้งซึ่งโสดาปัตติผล มีคุณเป็นอสงไขย(นับไม่ได้) อัปไมย(ประมาณไม่ได้) จึงไม่จำเป็นต้องกล่าวถึงทานที่ถวายในบุคคลที่สูงขึ้นไปกว่านี้

พระุทธเจ้าทรงตรัสว่า ควรให้ทานหรือของถวายที่เป็นไปในสงฆ์ 7 ประเภทคือ

ในสงฆ์สองฝ่าย (ภิกษุสงฆ์และภิกษุณีสงฆ์) มีพระพุทธเจ้าเป็นประมุข

ในสงฆ์สองฝ่าย เมื่อพระตถาคตปรินิพพานแล้ว

ในภิกษุสงฆ์

ในภิกษุณีสงฆ์

ทักษิณาที่เจาะจงภิกษุ หรือภิกษุณีจำนวนเท่านั้นเท่านี้จากสงฆ์

ทักษิณาที่เจาะจงภิกษุเท่านั้นเท่านี้จากสงฆ์

ทักษิณาที่เจาะจงภิกษุณีเท่านั้นเท่านี้จากสงฆ์

 

Time index

[01:37] แนะนำรูปแบบรายการตลอดทั้งสัปดาห์เพื่อการนำหลักธรรมะไปประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิตประจำวัน รวมถึงช่องทางเพิ่มเติมในการติดต่อสอบถามข้อธรรมะ และการรับฟังธรรมะย้อนหลังทาง website ที่ www.donhaisok.co และทางโทรศัพท์มือถือโดยการใช้ Podcast Application ซึ่งมีความสะดวกในการรับฟังมากขึ้นโดยสามารถสืบค้นได้จาก Keyword ต่างๆได้เช่นกัน

[10:57] การให้ทานในฆราวาสที่เป็นโสดาบันกับนักบวชที่เป็นโสดาบัน ผลอานิสงค์แตกต่างกันอย่างไร

[12:05] ว่าด้วยทักขิณาวิภังคสูตร พระสูตรที่ว่าด้วยการให้ทาน

[27:09] จากสุภาษิตที่ว่า “ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว” ทำให้บางครั้งคนเราก็ไปคิดว่า ทำดีต้องได้ดี ต้องมีคนเห็นความดีของฉัน อันนี้เราจะบอกเขาได้อย่างไรว่าทำดีคือดีแล้ว ไม่ต้อง action ให้ใครเห็นก็ได้ ทำดีแล้วสุขในใจก็เพียงพอ การยึดความดีนั้นว่า นั่นของฉันน่าจะเป็นทุกข์ หรือทำบุญแล้วยึดว่านั่นฉันทำแล้วเห็นสิ ฉันเข้าครอบครองความดีนั้นแล้ว อันนี้จะเห็นกันยากว่านั่นก็ทุกข์เหมือนกัน

[43:55] สอบถามเกี่ยวกับธรรมะสำหรับเด็ก 8 ขวบ โดยปกติอยู่บ้านก็จะเปิดธรรมะฟัง ลูกๆ ก็ฟังด้วย แต่ด้วยความเป็นเด็กเวลาไปโรงเรียนก็จะพูดให้เพื่อนฟังเกี่ยวกับบาปบุญคุณโทษตามประสาเด็กฟังธรรมะ แต่ครูประจำชั้นบอกว่า เด็กยังไม่ถึงวัยที่ต้องเรียนรู้เรื่องธรรมะ ในความรู้สึกของคนเป็นแม่ก็เกรงว่าลูกจะรู้สึกสับสน จึงต้องการขอคำแนะนำจากพระอาจารย์มหาไพบูลย์ฯ