สิ่งที่เราต้องทำเพื่อให้หาจิตเจอให้ความนุ่มนวลความเย็นเกิดขึ้นที่จิตของเรานั้นต้องมีสัมมาสติ เริ่มด้วยการมาระลึกถึงพุทโธ ๆ ไว้ในใจ เรามาระลึกอยู่กับพุทโธแล้ว นั่นคือเรามีสติแล้ว สติอยู่ที่ไหนจิตเราก็อยู่แถว ๆ นั้นนั่นล่ะ เพราะว่าจิตจะตั้งไว้ได้ด้วยสติ สติจิตพุทโธให้เอาไว้ด้วยกัน

จิตไม่ได้อยู่ที่การรับรู้ แต่อยู่ตรงที่ว่าเราเอาใจจดจ่อไปที่ไหน สัมมาสมาธิจะทำให้จิตนุ่มนวลลง การปรุงแต่งทางกายระงับลง ๆ วจีสังขารระงับลง พุทโธหาย เหลือแต่จิตตั้งเอาไว้กับสติ เราจะเริ่มเห็นจิต รักษาไว้ให้ดี

ให้ความรู้แก่จิตให้เห็นความจริง เห็นความไม่เที่ยงแม้ในสัมมาสมาธินั้น เกิดขึ้นได้มีอยู่ได้หายไปได้ดับไปได้ตามเหตุตามปัจจัย ไม่เที่ยง

ขันธ์ 5 มีประโยชน์ได้ แยกส่วนกันออกมา ให้มีความชัดเจนรอบรู้ในขันธ์ 5 ว่ามรรคนี้เกิดขึ้นในขันธ์ 5ได้ มรรคต้องทำให้มากเจริญให้มาก อยู่ในขันธ์ 5นั้น สิ่งนั้นก็เป็นสิ่งที่พึ่งได้ขึ้นมา เจริญขึ้นได้ขึ้นมา เจริญแล้วเอาพุทโธ ธัมโม สังโฆตั้งไว้ดู ยึดถือไม่ได้แต่เอาเป็นที่พึ่งให้เกิดสติได้เอาเป็นที่พึ่งให้เกิดมรรค 8

จิตของเรามีอยู่คงอยู่ก็อาศัยอาสวะอวิชชา อาศัยความที่มันสืบต่อกันมา มันจึงตั้งอยู่ เปลี่ยนแปลงไปได้ตามอารมณ์ที่เกิดขึ้นในขันธ์ 5 เปลี่ยนแปลงไปได้ตามตัณหาความอยากความยึดที่เกิดขึ้นในขันธ์ 5 เปลี่ยนแปลงไปในลักษณะที่ให้เกิดกุศลหรืออกุศลก็ได้ สิ่งใดที่เปลี่ยนแปลงได้ไม่เที่ยง นั่นไม่ใช่ตัวตนของเรา สิ่งใดที่ไม่คงตัว เดี๋ยวเป็นอย่างนี้เดี๋ยวเป็นอย่างอื่น เราอย่าไปเห็นว่าสิ่งนั้นมันเป็นตัวตนของเรา มันเป็น

เนตังมะมะเนโสหะมัสมินะ เมโส อัตตา

เราวางเราคลายความยึดถือ ละที่จะเห็นว่าสิ่งนั้นเป็นตัวเราของเรา ออกจากสิ่งที่ไม่ควรจะยึดถือ ถ้าวางแล้วจะเหลืออะไร เหลือสติ เอาสติเอาไว้ด้วยจิตที่มีความบริสุทธิ์ จิตที่อยู่ด้วยอำนาจของมรรค จิตที่เป็นไปตามอำนาจของนิพพาน นั่นคือจิตที่เย็น ความเย็นนั่นคือนิพพาน

Time index

[02:08] หาจิตได้ด้วยสัมมาสติ โดยการเริ่มต้นด้วยพุทโธ

[11:57] จิตนี้ฝึกได้ ความป่าของจิตเปรียบเหมือนสัตว์ดีที่ยังไม่ได้ฝึก สติเปรียบเหมือนเสาที่นำสัตว์นั้นมาผูกไว้

[16:28] สติ จิตพุทโธ อยู่ด้วยกัน

[24:50] การรับรู้มีหลายอย่าง แต่การเอาจิตมาจดจ่อเกิดขึ้นได้ที่เดียวอย่างเดียวเวลาเดียว ณจุดเดียว เพ่งจดจ่อไม่บังคับคือฌาน

[41:13] ให้จิตมีความรู้คือวิชชา ให้เห็นความจริงของความไม่เที่ยง เกิดขึ้นตามเหตุตามปัจจัย

[45:04] “มีอยู่หรือไม่หนอ แม้สิ่งใดสิ่งหนึ่งที่ถ้าเมื่อเรายึดถือแล้ว จะเป็นผู้หาโทษไม่ได้” ให้พึ่งไม่ใช่ยึด

[52:40] ถ้าวางได้จะเหลือสติทีเอาไว้ด้วยจิตที่มีความบริสุทธิ์ที่อยู่ด้วยอำนาจของมรรค


อ่าน "อัสสุตวตาสูตรที่ ๑" พระไตรปิฎกเล่มที่ ๑๖ พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ ๘ สังยุตตนิกาย นิทานวรรค

ฟัง "จิตคือใจ ใจคือจิต" ออกอากาศทาง FM92.5 ในวันที่ 3 กรกฎาคม 2561

ฟัง "จิตเป็นของกลับกลอก" ออกอากาศทาง FM92.5 ในวันที่ 22 พฤษภาคม 2561

ฟัง "มีพุทโธแล้ววิปัสสนา ไม่มัวเมา" ออกอากาศทาง FM92.5 วันที่ 21 พฤษภาคม 2562