สิ่งที่ทำให้คนเราผิดศีลคือกิเลส มี 3 ชนิดคือ ราคะ โทสะ และโมหะ และมีลักษณะอาสวะตามคุณสมบัติของมันอีก 3 แบบ คือ ราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และอวิชชานุสัย

สามารถทำราคะให้ลดลงได้โดยการทำอราคะให้เกิดขึ้นโดยการพิจารณาความไม่สวยงาม ,ทำโทสะให้ลดลงได้โดยการทำอโทสะให้เกิดขึ้นโดยการเจริญเมตตา ,ทำโมหะให้ลดลงได้โดยการทำอโมหะให้เกิดขึ้นโดยการโยนิโสมนสิการ

ตามพุทธพจน์ที่ว่า “เมื่อตริตรึกไปในเรื่องใด สิ่งนั้นจะมีกำลัง” ทำให้เกิดเป็นรูปแบบ pattern ขึ้นทั้งในทางที่ดีและไม่ดี เราสามารถปรับเปลี่ยน pattern นี้ไปในทางดีได้ โดยการเริ่มที่ศีลให้มั่นคง แล้วจะก่อให้เกิดสติ สมาธิ และปัญญา ใช้ปัญญานั้นในการตัดกิเลส โดยเห็นถึงความไม่เที่ยง

เมื่อเปลี่ยน pattern ไปในทางดีได้แล้ว ให้ตั้งสติไว้ในสติปัฏฐานทั้ง4 ทำเรื่อยๆจะทำให้ถึงสันติวรบทได้


พระสูตร / เรื่องที่เกี่ยวข้อง

"เทวธาวิตักกสูตร ว่าด้วยความวิตก ๒ ส่วน" พระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๔ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์